Το τελευταίο μέρος της οικιακής εγκατάστασης είναι οι καταναλώσεις. Οι συσκευές δηλαδή όπου καταναλώνουν την ηλεκτρική ενέργεια.
Σε ένα τυπικό σπίτι οι συσκευές αυτές είναι:
Στη συνέχεια θα εξετάσουμε τις καταναλώσεις ξεχωριστά διακρίνοντας τον τρόπο σύνδεσής τους, τον τρόπο ελέγχου τους, την ισχύ τους και άλλα χαρακτηριστικά.
Ο φωτισμός των σπιτιών ήταν από τις πρώτες εφαρμογές του ηλεκτρισμού όταν ο Edison ανακάλυψε την πρώτη λάμπα πυρακτώσεως. Ουσιαστικά αποτελούταν πό ένα λεπτό σύρμα το οποίο όταν διαρρεόταν από ηλεκτρισμό θερμαινόταν σε τέτοια θερμοκρασία όπου εξέπεμπε ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία στο ορατό φάσμα δηλαδή φως.
By KMJ, alpha masking by Edokter - de.wikipedia, original upload 26. Jun 2004 by, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2954889
Από τότε έχουν ανακαλυφθεί αρκετοί τρόποι παραγωγής φωτός όπως οι λάμπες φθορισμού, οι σωλήνες νέον, οι λαμπτήρες αλογόνου και οι λαμπτήρες LED. Οι τελευταίοι είναι οι ποιο αποδοτικοί και έχουν μεγάλη εξάπλωση στην αγορά τα τελευταία χρόνια.
By Geoffrey.landis at English Wikipedia, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=11771871
Οι λαμπτήρες τοποθετούνται στα φωτιστικά τα οποία έχουν την κατάλληλη υποδοχή (ντουί). Τα φωτιστικά μπορεί να έχουν έναν η περισσότερους λαμπτήρες και τοποθετούνται συνήθως στην οροφή η στους τοίχους. Υπάρχει τεράστια ποικιλία φωτιστικών για όλα τα γούστα και όλες τις εφαρμογές.
Image from Link
Κάθε φωτιστικό συνδέεται με την γραμμή φωτισμού και έναν τουλάχιστον διακόπτη ο οποίος χειρίζεται την λειτουργία του. Φωτιστικά που παίρνουν περισσότερους από έναν λαμπτήρες μπορεί να έχουν ξεχωριστά κυκλώματα ελέγχου των λαμπτήρων τους. Τα φωτιστικά αυτά μπορούν να συνδεθούν με δύο η περισσότερους διακόπτες οι οποίοι χειρίζονται έναν ή μια ομάδα από λαμπτήρες ξεχωριστά.
Η ισχύς που απαιτείται για τον φωτισμό εξαρτάται από το πλήθος των φωτιστικών και το μέγεθος τους σπιτιού. Σπάνια όμως υπερβαίνει το 1Kw. Τελευταία με την χρήση των λαμπτήρων LED η ισχύς αυτή έχει υποδεκαπλασιαστει κάνοντας τις γραμμές φωτισμού τις λιγότερο ενεργοβόρες.
Image by Hager
Οι διακόπτες των φώτων συνδέονται σε σειρά με την φάση της γραμμής προκειμένου να διακόψουν ή να επαναφέρουν το ρεύμα στο φωτιστικό. Είναι συνήθως επιτοίχιοι ή εντοιχισμένοι και η τοποθέτησή τους αποτελεί μέρος την κατασκευής της ηλεκτρικής εγκατάστασης.
Ανάλογα με την σύνδεσή τους υπάρχουν τριών ειδών διακόπτες.
1. Οι απλοί.
Οι απλοί διακόπτες δέχονται έναν αγωγό και χειρίζονται ένα κύκλωμα φωτισμού.
2. Οι Kομιτατερ.(commutateur)
Αυτοί οι διακόπτες δέχονται έναν αγωγό στην είσοδο τον οποίο διακλαδίζουν εσωτερικά παρέχοντας δύο ανεξάρτητες εξόδους οι οποίες μπορούν να συνδεθούν σε ξεχωριστά κυκλώματα.
Χρησιμοποιούνται συνήθως για των χειρισμό φωτιστικών πολλών κυκλωμάτων.
3. Οι Aλε-ρετουρ.
Από την γαλλική φράση (aller-retour)που σημαίνει μετ'επιστροφής, οι διακόπτες αυτοί παρέχουν
την δυνατότητα του χειρισμού ενός κυκλώματος φωτισμού από 2 η περισσότερα σημεία.
Αυτό γίνεται για λόγους ευκολίας.
π.χ. όταν θέλουμε να ανάψουμε το φώς σε ένα δωμάτιο από έναν διακόπτη στην είσοδό του και να το σβήσουμε από έναν άλλο διακόπτη στην εξόδου.
4. Οι διακόπτες dimmer.
Αυτοί μπορεί να ανήκουν σε οποιαδήποτε από τις προηγούμενες κατηγορίες και έχουν την δυνατότητα
να ρυθμίζουν την ένταση φωτισμού των λαμπτήρων μεταβάλλοντας χαρακτηριστικά του ρεύματος όπως η ένταση η η κυματομορφή.
Κάθε dimmer πρέπει να είναι συμβατό με τους λαμπτήρες που ελέγχει.
Image by Hager
Όπως και στα φωτιστικά έτσι και στους διακόπτες υπάρχει ατέλειωτη ποικιλία από χρώματα υλικά, ποιότητες και στυλ.
Οι ρευματολήπτες ( ή πρίζες) χρησιμοποιούνται για την σύνδεση ηλεκτρικών συσκευών στο δίκτυο. Οι ποιο διαδεδομένοι στην Ελλάδα είναι οι πρίζες τύπου σούκο.
Image by Hager
Έχουν μία υποδοχή όπου εισέρχεται το βύσμα σύνδεσης της συσκευής. Η υποδοχή έχει 3 οπές στις οποίες εισέρχονται ισάριθμες ακίδες από το βύσμα τις συσκευής. Κάθε οπή αντιστοιχεί στους αγωγούς φάσης ουδετέρου και γείωσης.
shuko By Chameleon, bran & plugwash - This file was derived from:Schuko (CEE 7-4) rewirable 2.jpg:Steckdose.jpg:, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=268099
Για τοποθεσίες όπου υπάρχει κίνδυνος επαφής με νερό υπάρχουν πρίζες με καπάκι.
Image by Schneider
Επίσης υπάρχουν οι πρίζες ασφαλείας οι οποίες διαθέτουν ένα εσωτερικό κάλυμμα των οπών τροφοδοσίας. Το κάλυμμα αυτό ανοίγει μόνο με την εισαγωγή του βύσματος της συσκευής. Έτσι η πρίζα γίνεται απροσπέλαστη σε αντικείμενα όπως κατσαβίδια μολύβια κλπ που μπορεί να τοποθετηθούν στις οπές από κάποιο παιδί και να προκαλέσουν ηλεκτροπληξία.
Οι πρίζες συνδέονται παράλληλα με τις γραμμές τους.
Η ισχύς που κατανέμεται στις πρίζες πρέπει να είναι ανάλογη της χρήσης για την οποία προορίζονται. Κάθε γραμμή πριζών διατομής αγωγού 2.5μμ μπορεί να μεταφέρει 3-4 KW. Καλό θα ήταν κάθε γραμμή να έχει από 3 έως 5 πρίζες ενώ για την κουζίνα όπου Χρησιμοποιούνται συσκευές υψηλής κατανάλωσης μπορεί μια γραμμή να τροφοδοτήσει από μία έως δύο πρίζες. Στα υπνοδωμάτια μπορεί να χρησιμοποιηθούν γραμμές μικρότερης διατομής ή να χρησιμοποιηθεί (αν και δεν ενδείκνυται) κοινή γραμμή φωτισμού – πριζών.
Image by Siemens
Το πλυντήριο έχει την δική του γραμμή και συνδέεται συνήθως σε πρίζα. Τοποθετείται συνήθως στην κουζίνα η το μπάνιο.
Image by Elco
Ο θερμοσίφωνας έχει συνήθως κατανάλωση 3-4Kw και τοποθετείται μέσα η επάνω από το μπάνιο. Εάν έχουμε ηλιακό διπλής ενέργειας τότε η σύνδεση πρέπει να γίνει στην τοποθεσία όπου βρίσκεται ο ηλιακός. Σε περίπτωση όπου τα καλώδια της γραμμής διέρχονται εξωτερικά του σπιτιού πρέπει να επιλέξουμε τα κατάλληλα για εξωτερική χρήση.
Ο χειρισμός του θερμοσίφωνα γίνεται συνήθως από τον γενικό πίνακα μέσω του διακόπτη.
Image by Elco
Η ηλεκτρική κουζίνα έχει ισχύ 4-8Kw. Η σύνδεσή της γίνεται με καλώδιο κατάλληλης διατομής και κλέμες ή πρεσαριστούς ακροδέκτες. Η σύνδεσή της πρέπει να γίνεται στεγανά εσωτερικά του κουτιού και να είναι ασφαλής. Χαλαρές συνδέσεις σε μεγάλα φορτία ενέχουν προβλήματα.
Οι συνδέσεις της κουζίνας με την εγκατάσταση είναι μόνιμες. (Δεν χρησιμοποιείται ρευματολήπτης). Για αυτό το λόγο πρέπει να υπάρχει στον πίνακα ξεχωριστή ασφάλεια (η και διακόπτης) μόνο για την κουζίνα.
Τόσο η κουζίνα όσο και ο θερμοσίφωνας είναι συσκευές επιρρεπής σε σφάλματα μόνωσης. Ο θερμοσίφωνας διαθέτει εσωτερική, μονωμένη εξωτερικά αντίσταση η οποία περιβάλλεται από νερό. Οποιαδήποτε ρωγμή η αστοχία στην εξωτερική μόνωση της αντίστασης προκαλεί σφάλμα μόνωσης.
Η κουζίνα τοποθετείται σε περιβάλλον όπου μπορεί να χυθούν υγρά και οι θερμοκρασίες που αναπτύσσονται μπορεί να αλλοιώσουν την μόνωση των αγωγών.
Για αυτό τον λόγο οι δύο αυτές συσκευές πρέπει να είναι πολύ καλά και σωστά συνδεδεμένες με την γείωση. Επίσης καλό θα ήταν να υπάρχει και δυνατότητα πλήρης απομόνωσης του από το δίκτυο (με διακοπή και ουδετέρου) ώστε να γίνεται ποιο εύκολα η αντιμετώπιση μικρών διαρροών που ενεργοποιούν το ρελαί διαρροής.